Şanlıurfa ‘gıda üssü’ olamıyor !
Türkiye’nin en geniş tarım arazilerinden birine sahip olan Şanlıurfa, yüksek üretim kapasitesine rağmen gıda üssü olma hedefinin gerisinde kalıyor. Uzmanlar; plansızlık, su krizi ve sanayi eksikliğine dikkat çekiyor.
Güneydoğu Anadolu’nun tarım merkezi olarak gösterilen Şanlıurfa, sahip olduğu geniş ve verimli arazilere rağmen beklenen atılımı gerçekleştiremiyor. Türkiye’de tarım arazisi oranı en yüksek illerden biri olan kentte üretim miktarı yüksek olsa da katma değer ve sanayi entegrasyonu aynı seviyeye ulaşmış değil. Kentte pamuk, buğday, mısır ve fıstık başta olmak üzere birçok ürün yetiştiriliyor. Ancak üretimin büyük bölümü işlenmeden ham madde olarak piyasaya sunuluyor. Bu durum, çiftçinin gelirini sınırlarken şehrin ekonomik gücünü de aşağı çekiyor.
Su sorunu büyüyor
Uzmanlara göre bölgenin en kritik sorunlarından biri su yönetimi. Özellikle Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında sulama imkânları artmış olsa da:
Bilinçsiz sulama
Yüksek elektrik maliyetleri ve kuraklık riski tarımsal sürdürülebilirliği tehdit ediyor.
Artan maliyetler üreticiyi zorluyor
Çiftçiler, son yıllarda artan mazot, gübre ve elektrik fiyatları nedeniyle ciddi ekonomik baskı altında. Sulama maliyetlerinin yüksek olması, bazı üreticilerin ekim alanlarını daraltmasına neden oluyor.
Verimli araziler yapılaşıyor
Kentte hızla artan yapılaşma da tarım alanlarını tehdit ediyor. İmara açılan verimli araziler, uzun vadede üretim kapasitesinin düşmesine yol açabilecek önemli bir risk olarak görülüyor.
Plansız üretim, zayıf organizasyon
Tarımda planlama eksikliği, Şanlıurfa’nın en büyük sorunlarından biri olarak öne çıkıyor. Ürün deseni çoğu zaman piyasa analizine göre değil, alışkanlıklara göre belirleniyor. Ayrıca çiftçi örgütlenmesinin yetersiz olması, pazarlama ve ihracat süreçlerini de olumsuz etkiliyor.
Sanayi eksikliği en büyük engel
Uzmanlar, bir şehrin gıda üssü olabilmesi için sadece üretimin yeterli olmadığını vurguluyor. Tarıma dayalı sanayinin gelişmemesi nedeniyle Şanlıurfa’da:
İşleme tesisleri sınırlı
Paketleme ve markalaşma yetersiz
İhracat kapasitesi düşük
Bu durum, kentin “üreten ama kazanamayan şehir” olarak anılmasına yol açıyor.