ÖTV’siz araç düzenlemesi netlik kazandı
TBMM’de kabul edilen kanunla birlikte ÖTV’siz araç listesi güncellendi, kimlerin bu haktan yararlanacağı netlik kazandı
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Düzenleme” ile özel tüketim vergisi (ÖTV) sisteminde engelli bireyler lehine önemli değişiklikler yapıldı. 13 Nisan 2026 tarihinde duyurulan düzenlemeye göre, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrasında oluşan hukuki boşluk giderilerek ÖTV’siz araç alımında yeni kriterler belirlendi. Düzenleme kapsamında yüzde 40 ve üzeri engelli bireyler ile belirli sağlık koşullarını taşıyan vatandaşların ÖTV’siz araç listesi üzerinden araç satın alabilmesinin önü açıldı. Yeni sistemde araç fiyat üst limiti, yerlilik oranı ve kullanım süresi gibi kriterler yeniden tanımlanırken, uygulamanın hem otomotiv piyasası hem de sosyal politika açısından etkili olması bekleniyor.
Yeni Düzenleme TBMM’de Kabul Edildi
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen düzenleme ile birlikte özel tüketim vergisi muafiyetine ilişkin çerçeve yeniden oluşturuldu. Anayasa Mahkemesi’nin daha önce iptal ettiği “sadece belirli engel gruplarının yararlanabilmesi” şartı kaldırılırken, yeni yasa ile daha geniş bir kapsama geçildi.
Düzenlemeye göre, özellikle ortopedik engeli bulunan ve sürücü belgesi alamayacağı resmi olarak belirlenen bireyler için yeni bir hak tanımlandı. Bu kapsamda ÖTV’siz araç alımı 10 yılda bir defaya mahsus olacak şekilde yeniden düzenlendi.
ÖTV’siz Araç kimleri kapsıyor?
Yeni düzenlemeye göre ÖTV’siz araç listesi kapsamında araç satın alabilecek gruplar şu şekilde belirlendi:
- Engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan bireyler
- Ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan vatandaşlar
- Yasal olarak araç kullanamayacağı sağlık raporu ile belgelenen kişiler
- Yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler (mevcut uygulama kapsamında)
Bu kapsamda, bireylerin araç alımı sırasında sağlık kurulu raporu ve resmi belgelerle başvuru yapması gerekiyor.
ÖTV indirimi hesaplama yöntemi
ÖTV indirimi, aracın vergisiz fiyatı üzerinden hesaplanarak toplam satış bedeline uygulanıyor. Engelli bireyler için belirlenen sistemde:
- Araç bedelinin belirlenen üst limit içinde kalması gerekiyor
- 2026 yılı için üst limit 2 milyon 873 bin 900 TL olarak açıklandı
- Yüzde 40 yerlilik oranı şartı aranıyor
Bu kriterleri karşılayan araçlar özel tüketim vergisi muafiyeti kapsamında değerlendiriliyor. Böylece kullanıcılar, ÖTV ve bazı ek vergilerden muaf şekilde araç satın alabiliyor.
2026 ÖTV’siz Araç Listesi ve Modeller
Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye’de üretilen veya yerlilik oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bazı modellerin ÖTV’siz araç listesi kapsamında değerlendirildiği açıklandı. Buna göre öne çıkan modeller şu şekilde sıralanıyor:
- Togg T10X ve T10F
- Fiat Egea Sedan ve Egea Cross
- Renault Clio, Megane Sedan ve Duster
- Toyota Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR
- Hyundai i20 ve Bayon
Bu modellerin, belirlenen fiyat ve üretim şartlarını karşılaması durumunda muafiyet kapsamında satın alınabileceği ifade ediliyor.
Hurda Teşviki Düzenlemesi Gündemde mi?
Hurda teşviki, otomotiv sektöründe zaman zaman gündeme gelen ve eski araçların trafikten çekilerek yeni araç alımını teşvik eden bir uygulama olarak biliniyor. 2026 yılı ÖTV düzenlemesi içinde doğrudan genişletilmiş bir hurda teşviki kararı yer almasa da, sektör temsilcileri bu konunun ilerleyen dönemde yeniden değerlendirilmesini bekliyor.
Uzmanlara göre, özel tüketim vergisi indirimleri ile hurda teşvikinin birlikte uygulanması, hem araç yenileme sürecini hızlandırabilir hem de iç pazarda hareketlilik yaratabilir.
Araç Satış Şartlarında 10 Yıl Kuralı
Yeni düzenlemeye göre ÖTV’siz araç satın alan bireyler için önemli bir kural da değişmeden korundu. Buna göre:
- Araçlar 10 yıl boyunca satılamayacak
- Bu süre dolmadan yeni ÖTV muafiyeti hakkı kullanılamayacak
- Sadece belirli istisnai durumlarda devir işlemi yapılabilecek
Bu uygulama, sistemin suistimal edilmesini önlemek amacıyla yürürlükte tutuluyor.
Yerli Üretim Şartı ve Ekonomik Etki
Düzenlemede dikkat çeken en önemli kriterlerden biri de yüzde 40 yerlilik oranı oldu. Bu şart, Türkiye’de üretim yapan otomotiv markalarını doğrudan etkiliyor.
Ekonomi uzmanlarına göre, öTV’siz araç listesi içinde yer alan modellerin büyük çoğunluğunun yerli üretim olması, otomotiv sektöründe üretim kapasitesini artırabilir. Aynı zamanda iç pazarda satışların da bu düzenlemeden olumlu etkilenmesi bekleniyor.
