Gübre krizi Şanlıurfa tarımını tehdit ediyor

Şanlıurfa'da da tarımın en önemli girdi maliyetlerinden biri olan gübrede  fiyat artışı durmuyor. Geçtiğimiz hafta üç gün üst üste fiyat artıran Tarım Kredi Kooperatifleri yeni bir zammı daha hayata geçirdi.  Üre gübresi ve DAP gübresi fiyatlarındaki artış Şanlıurfa'da üreticileri endişeye sevk etti. 

Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının yükselmesi ve enerji maliyetlerindeki artış, gübre üretim maliyetleri "anlık" olarak etikete yansıtılıyor. Kooperatifin, stok yönetimini fiyat istikrarı lehine şekillendirmemesi, üreticinin ekim planlarını olumsuz yönde etkiliyor.

ZAMLAR OTOMOTİĞE BAĞLANDI

Şanlıurfa'da en çok tüketilen gübre çeşitleri neredeyse günlük olarak zamlanmaya başladı. Çiftçiler, son 1 ayda üre fiyatının yüzde 40’ın üzerinde arttığını, savaşla birlikte üre gübresinin tonunun 22-23 liradan 32-33 liraya çıktığını dile getiriyorlar. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın, “Stokta yeterli gübremiz var” sözünü anımsatan çiftçiler: “1 kamyon üre gübresi yaklaşık 1 milyon liraya çıktı. Buğday, mısır ve diğer ürünler için üre almak zorundayız ama o kadar zanlandı ki alamıyoruz'' diyorlar. 

YAĞIŞ BOLLUĞUNU YETERSİZ GÜBRELEME NEDENİYLE AVANTAJA DÖNÜŞTÜREMEYECEĞİZ

Şanlıurfalı Ziraat Mühendislerinden Emin Gencer, bu yükselişin üreticinin "yetersiz gübreleme"ye yol açacağını dile getirdi.  ''Maliyet baskısı yüzünden eksik kullanılan gübre ciddi bir rekolte kaybına ve dolayısıyla gıda fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasına yol açabilir'' uyarısında bulunan Gencer, Avrupa ülkelerinde olduğu gibi acil ekstra mazot ve gübre desteği verilmesi gerektiğine vurgu yaptı.

Gencer'in değerlendirmesi şöyle:

''2025 yılı Haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışma sonrasında başta üre olmak üzere gübre fiyatlarında bir anda yüzde 40'lara varan artışlar görüldü. Bu yıl da benzer şekilde gübre ve mazot fiyatlarında artışlar yaşanıyor.

Doğru zamanda ve doğru miktarda yapılan gübreleme bitkisel üretimde verim artışı demektir. Çiftçilerimizin maliyet artışları nedeniyle yeterli gübre alamayacak olması, üretimde verim düşüşüne ve olağanüstü maliyet artışlarına yol açabilecektir. 

GÜBRELEMEYE EN ÇOK BU DÖNEMDE İHTİYAÇ DUYULUR

Bu dönemde taban gübrelemesi yapılmaktadır.  Şanlıurfa'da gübreye en çok ihtiyaç duyulan br dönem geçiriyoruz. Bu kapsamda çiftçilerin çoğunun deposunda gübre yok.

Gübre ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması, gübre ihracatının yasaklanması ve 10 yıldır yasak olan yüzde 33'lük amonyum nitrat gübresinin kullanıma açılması gibi adımlar, olumludur ancak çiftçilerimizin gübreyi satın alabilmesi için fiyatların makul düzeyde olması gerekmektedir.

Litresi 61 lira 41 kuruş olan mazot fiyatı savaşın ardından 80 liraya dayandı. Mazotun litre fiyatının yaklaşık yüzde 40'ı vergiden oluşuyor.

ÇİFTÇİNİN KULLANDIĞI MAZOTTAN VERGİ ALINMAMALI

Artan maliyetler karşısında korunması gerekmektedir. Tarımsal üretimin devamlılığı ve gıda arz güvenliğinin sağlanması için temel girdilerde çiftçilerimize yönelik desteklerin artırılması çok önemlidir. Bu anlamda tarımsal üretimin her aşamasında kullanılan mazottan vergi alınmaması gerekmektedir. 

İlgili kurum ve kuruluşları, savaşın uzama ihtimalini de göz önünde bulundurarak üreticilerimizin üzerindeki maliyet baskısını hafifletecek tedbirleri hayata geçirmeye davet ediyoruz. Özellikle gübre ve mazotta bir destek paketine ihtiyaç duyulmaktadır.

2006 yılında çıkarılan Tarım Kanunu’na göre “tarımsal destekler Gayri Safi Milli Hasıla’nın en az yüzde 1’i kadar olacak” hükmünü hiçbir bakan uygulamadı. Yasanın çıkarıldığı 2006 yılından bu yana yüzde 1 yerine yüzde 0,39 ile yüzde 0,60 oranında destek verildi. bunun gereğinin yapılması gerekmektedir. 

GÜBRE FİYATLARI

Tarım Kredi satış noktalarında Üre Gübresi: 31.000 TL’den 32.200 TL’ye  DAP Gübresi: 39.900 TL’den 40.400 TL’ye A. Sülfat Gübresi: 18.000 TL’den 18.500 TL’ye çıktı.