Eşelmobil yeniden devrede
Hesaplamalara göre motorinde litre başına yaklaşık 17 lira, benzinde ise 12 liraya yakın maliyet artışı pompaya tam yansımadı.
Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin etkisiyle yükselen petrol fiyatları, mart ayında akaryakıtta güçlü bir zam baskısı oluşturdu. Ancak 4 Mart itibarıyla yeniden devreye alınan eşelmobil sistemi, maliyet artışlarının önemli bir bölümünü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden absorbe ederek pompaya yansımayı sınırladı.
Türkiye Gazetesi’nin aktardığı hesaplamalara göre, mart ayı boyunca motorinde litre başına oluşan maliyet artışlarının önemli kısmı eşelmobil mekanizması kapsamında karşılandı. Böylece özellikle ay içinde gündeme gelen yüksek oranlı fiyat artışlarının tamamı pompa fiyatlarına yansımadı.
Motorinde 17 liralık, benzinde 12 liralık fark
Mart ayında motorinde litre başına 7 liraya varan maliyet artışları oluşurken, özellikle 20 Mart’ta 5 lirayı aşan, 24 Mart’ta ise 6,5 lirayı geçen zam baskısı dikkat çekti. Benzinde de benzer şekilde fiyat artışlarının bir bölümü sistem içinde eritildi.
Hesaplamalara göre, pompaya yansımayan toplam fark motorinde yaklaşık 17 liraya, benzinde ise 12 liraya yaklaştı. Bu fark, motorinde 50 litrelik bir depoda yaklaşık 830 liralık, benzinde ise yaklaşık 500 liralık ek maliyetin tüketiciye yansımaması anlamına geliyor.
Bir ayda 43 milyar liralık yük hesaplandı
Türkiye’de günlük yaklaşık 80 milyon litre motorin tüketimi dikkate alındığında, yalnızca motorinde yaklaşık 1,3 milyar liralık maliyetin pompaya yansımadığı hesaplanıyor. Benzinde ise günlük karşılanan tutarın 187 milyon lira seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
Mazot ve benzin birlikte değerlendirildiğinde, eşelmobil sistemiyle mart ayında yaklaşık 43 milyar liralık maliyet artışının kamu tarafından karşılandığı ifade ediliyor. Sistem kapsamında fiyat artışının yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV’den karşılanıyor.
Vergi desteği olmasa motorin 94 liraya çıkacaktı
4 Nisan itibarıyla motorin fiyatı yaklaşık 77 lira, benzin fiyatı ise 62-63 lira bandında bulunuyor. Vergi üzerinden karşılanan farkların da eklenmesi halinde motorinin litre fiyatının yaklaşık 94 liraya, benzinin ise 73 lira seviyesine yükseleceği hesaplanıyor.
