Bayramın simgesi ‘Külünçe’ tezgahlarda
Bayramların olmazsa olmazlarından olan Külünçe, tezgahlardaki yerini almaya başladı. Şanlıurfalılar, evlerine almak için yoğunluk oluşturuyor. İşletme sahipleri, yaşanan durumdan çok memnun.
Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki yörelerde de yapılan, ancak Şanlıurfa'da adeta gelenek halini alan, bayramların olmazsa olmaz lezzeti Külünçe, bu bayram da bölge halkının sofralarını süslüyor. Sadece tatlı olarak değil, kimi zaman tuzlu ve susamlı çeşitleriyle de özellikle Şanlıurfa'da pek çok vatandaşın gözdesi külünçe, bayramlarda gelen konuklara çayın yanında ikram ediliyor.
Şanlıurfa Külünçesi yörenin ünlü fırıncılık mamullerinden olup tarihi kayıtlarda yeri bulunmakta. Bu nedenle Urfa mutfağının önemli zenginliklerden biri. Günümüze kuşaklar boyunca aktarılarak ulaşırken üründe kullanılan malzemelerin oluşturduğu farklılık ile birlikte tahta kalıplar ile süslemesi sadece lezzet değil görselliği ve sunumu da ön plana çıkaran özel bir ürün. Urfa Külünçesinin yapımı ustalık gerektirmekte.
Tatlı ve tuzlu olarak iki çeşitte yapılır. Her ikisinin üretim metodu aynıdır. Urfa'nın M.S. 494-507 yıllarını anlatan Mar-Yeşua Vakayinamesi kitabında Amid (Diyarbakır) kuşatmalarında 40 bin askerin aylarca ekmek ve peksimet ihtiyacı Urfa'dan karşılandığı, Amid'in muayyen zamanlarda kuşatıldığı yazılıdır. Bu kuşatmalarda ordunun tüm ekmek ve peksimet ihtiyaçlarını yine Urfa'nın karşıladığına dair geniş bilgiler bulunmakta.
Üretim metodunda hamurdan parçalar alınıp, yumak yapılır ve yuvarlak şekil verilir. Hamurun yuvarlak şekline “külünçe”, yuvarlağın bıçakla dörde bölünerek oluşturulan üçgen şekline de “peksimet” denir. Ancak günümüzde genel olarak her iki şekline de “külünçe” ifadesi kullanılabilmekte.
Pastane işletmecisi Ali Yılmazer, bayram öncesi her zaman yoğunluk yaşadıklarını belirterek şehir sakinlerinin ciddi bir ilgi gösterdiğini belirtti. Yılmazer, şehir sakinleri misafirlerine ikram etmek için bu ürünlerden aldığını ifade ederek yoğun ilgiden memnun olduklarını dile getirdi. Yılmazer, fiyatları olarak külünçenin kilogram fiyatı 120 liradan satışa sunduklarını ifade ederek pastayı 200 lira, kömbeyi 180, böreği 180, poğaçayı da 120 liradan sattıklarını belirtti.
Şanlıurfa Külünçesi Malzemeleri Neler?
2 kg un
250 g sadeyağ
200 g zeytinyağı
800 ml. su
200 g ekşi hamur
1 yemek kaşığı çörek otu
Yarım çay bardağı susam
1 tatlı kaşığı külünçe dermeni
Üzerine sürmek için 2 yumurta
Tuzlu külünçe için 1 yemek kaşığı tuz
Şekerli külünçe için 2 su bardağı toz şeker
